Αμερικανοί επιστήμονες βρήκαν ενδείξεις ότι κάποτε στο εσωτερικό της Σελήνης υπήρχε νερό, αμφισβητώντας έτσι εν μέρει τη θεωρία σχηματισμού του δορυφόρου της Γής.
Οι αστρονόμοι πιστεύουν ότι η Σελήνη σχηματίστηκε μετά από τη βίαιη σύγκρουση της Γης και ενός ουρανίου σώματος με μέγεθος πλανήτη. Ως εκ τούτου, θεώρησαν ότι η θερμότητα που εκλύθηκε από τη σύγκρουση είχε εξατμίσει όλο το νερό. Ωστόσο, η νέα έρευνα που δημοσιεύεται στο Nature υποδεικνύει ότι ηφαιστειακές εκρήξεις, πριν από 3 δισεκατομμύρια χρόνια, έφεραν στη σεληνιακή επιφάνεια νερό που κρυβόταν στο εσωτερικό της. Κάτι τέτοιο σημαίνει ότι από την αρχή της ύπαρξής της η Σελήνη διέθετε νερό.
Η πρόσφατη ανακάλυψη προέρχεται από τη μελέτη σεληνιακού ηφαιστειακού γυαλιού που είχε συλλεγεί από τις αποστολές του Apollo, στα τέλη του ’60 και στις αρχές του ’70. Στις δεκαετίες που προηγήθηκαν, οι επιστήμονες είχαν προσπαθήσει να προσδιορίσουν στο πολύχρωμο γυαλί τη φύση μιας κατηγορίας χημικών στοιχείων, γνωστών ως πτητικών. Συγκεκριμένα, αναζήτησαν ενδείξεις για ύπαρξη νερού αλλά κάτι τέτοιο δεν στάθηκε εφικτό. Εξάλλου η απουσία νερού ήταν συνεπής με τη γενική συναίνεση ότι η Σελήνη ήταν εντελώς άνυδρη.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Μπράουν, το Επιστημονικό Ινστιτούτο Κάρνετζι και το Πανεπιστήμιο Κέις Γούεστερν Ριζέρβ, βρήκαν τον τρόπο να εντοπίζουν εξαιρετικά μικρές ποσότητες νερού στο γυαλί και τα ορυκτά. «Αναπτύξαμε μία μέθοδο για να ανιχνεύουμε ποσότητα ίση με πέντε μέρη νερού ανά εκατομμύριο», λέει ο Erik Hauri από το Επιστημονικό Ινστιτούτο Κάρνετζι. «Εκπλαγήκαμε πραγματικά όταν βρήκαμε πολύ μεγαλύτερη ποσότητα σε αυτές τις μικροσκοπικές σφαίρες γυαλιού, έως και 46 μέρη ανά εκατομμύριο».
Στη συνέχεια, οι ερευνητές επιβεβαίωσαν, μέσω σειράς δοκιμών, την παρουσία υδρογόνου και ότι τα δείγματα δεν είχαν εκτεθεί σε πλούσιους σε υδρογόνο ηλιακούς ανέμους ή έρθει σε επαφή με άλλα πτητικά στοιχεία. «Αυτό επιβεβαιώνει το γεγονός ότι το νερό προέρχεται από βαθιά, μέσα από τον μανδύα της Σελήνης», εξηγεί ο επικεφαλής της μελέτης, Alberto Saal από το Πανεπιστήμιο Μπράουν. «Δεν έχει καμία σχέση με δευτερογενείς διαδικασίες, όπως προσμείξεις ή ηλιακούς ανέμους».
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι το νερό περιεχόταν σε μάγμα που βρήκε τον δρόμο προς την επιφάνεια μέσω «πιδάκων φωτιάς» πριν από 3 δισεκατομμύρια χρόνια. Περίπου το 95% του νερού υπό τη μορφή ατμού χάθηκε κατά την ηφαιστειακή δραστηριότητα. «Καθώς η Σελήνη θεωρούνταν τελείως άνυδρη, πρόκειται για ένα τεράστιο άλμα από τις προηγούμενες εκτιμήσεις», τονίζει ο Erik Hauri. «Υποδεικνύει την προκλητική πιθανότητα ότι το εσωτερικό της Σελήνης μπορεί να είχε τόσο νερό όσο και ο ανώτερος μανδύας της Γης. Ακόμη πιο προκλητικό: Αν τα ηφαίστεια της Σελήνης απελευθέρωσαν το 95% των υδάτων τους, πού πήγε όλο αυτό το νερό;» Από τη στιγμή που η βαρύτητα της Σελήνης είναι πολύ αδύναμη ώστε να διατηρήσει ατμόσφαιρα, οι επιστήμονες εικάζουν ότι κάποιο από το νερό εξωθήθηκε στο διάστημα. Αλλά κάποια ποσότητα μπορεί να μεταφέρθηκε προς τους κρύους πόλους, όπου μπορεί να υπάρχει ακόμη πάγος στους μονίμως ψυχρούς κρατήρες.
Η νέα έρευνα μπορεί ακόμη να συμβάλλει στις γνώσεις μας για τη διάρκεια της παρουσίας νερού στη Γη. «Δείχνει ότι το νερό ήταν παρόν στη Γη πριν από την κολοσσιαία σύγκρουση που δημιούργησε το φεγγάρι», εξηγεί ο Dr Saal. «Αυτό μας οδηγεί σε δύο πιθανότητες: είτε το νερό δεν εξατμίστηκε τελείως κατά τη σύγκρουση, είτε προστέθηκε λίγο καιρό μετά –λιγότερο από 100 εκατομμύρια χρόνια- από πτητικά στοιχεία που εισήχθησαν από έξω, π.χ., από μετεωρίτες».
Οι σφαίρες γυαλιού που αναλύθηκαν, χρωματίζουν το σεληνιακό έδαφος πράσινο ή πορτοκαλί. Ενώ τα περισσότερα γυαλιά που έχουν συλλεγεί από τη Σελήνη δημιουργήθηκαν από το λιώσιμο των πετρωμάτων κατά τη διάρκεια προσκρούσεων μετεωριτών, τα συγκεκριμένα δεν έχουν τα τυπικά χαρακτηριστικά των υπολοίπων. Επιπροσθέτως, η ηλικία τους είναι παρόμοια με αυτή των περιβάλλοντων βασαλτών, συνδέοντάς τα με τη γεωλογική εξέλιξη της Σελήνης.
Ο εντοπισμός νερού στους πόλους της Σελήνης είναι ένας από τους στόχους της αποστολής της NASA, Lunar Reconnaissance Orbiter, που αναμένεται να εκτοξευθεί μέσα στο 2008, ενώ θα αποτελέσει τον πρωταρχικό σκοπό του Lunar Crater Observation and Sensing Satellite, του οποίου η εκτόξευση έχει προγραμματιστεί για το 2009.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου